ไรฝุ่นคืออะไร? วิธีกำจัดและป้องกันไรฝุ่น

ใครเคยเป็นแบบนี้บ้าง? ตื่นเช้ามาจามไม่หยุด คัดจมูก คันตา ทั้งๆที่บ้านก็ทำความสะอาดอยู่เสมอ สาเหตุหลักที่หลายคนมองข้ามก็คือ ไรฝุ่น ตัวร้ายจิ๋วที่แอบซ่อนอยู่ในที่นอน หมอน โซฟา และเฟอร์นิเจอร์ผ้าทุกชิ้นในบ้านเรานั่นเอง วันนี้จะพาทุกคนมารู้จักไรฝุ่นกันแบบเข้าใจง่ายๆ ตั้งแต่ไรฝุ่นคืออะไร อาการแพ้เป็นยังไง พร้อมวิธีกำจัดไรฝุ่นด้วยตัวเอง และเมื่อไหร่ที่ควรเรียกมืออาชีพมากำจัด

รู้จักไรฝุ่นกันก่อน ตัวจิ๋วที่ทำให้เราจามไม่หยุด!

ไรฝุ่น (Dust Mite) คือสัตว์ตัวเล็กจิ๋วในตระกูลเดียวกับแมงมุมและเห็บ ตัวเล็กมากแค่ 0.2-0.3 มิลลิเมตรเท่านั้น มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น ต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ส่องถึงจะเห็นได้

แล้วไรฝุ่นกินอะไรเป็นอาหาร? ไรฝุ่นกินเซลล์ผิวหนังที่หลุดร่วงจากมนุษย์และสัตว์เลี้ยงเป็นหลัก คนเราผลัดเซลล์ผิวหนังออกประมาณ 1.5 กรัมต่อวัน ซึ่งเพียงพอเลี้ยงไรฝุ่นได้หลายล้านตัว ที่สำคัญคือไรฝุ่นชอบอยู่ในที่ชื้นๆ ความชื้น 60-80% อุณหภูมิ 20-30 องศา ซึ่งก็คือสภาพอากาศบ้านเราในเมืองไทยพอดี เพราะแบบนี้บ้านเรือนในไทยถึงมีไรฝุ่นเยอะมากนั่นเอง

ที่น่ากลัวคือ ไรฝุ่นมีอายุประมาณ 2-3 เดือน ตัวเมียวางไข่ได้ถึง 60-100 ฟองตลอดชีวิต ที่นอนแค่หลังเดียวอาจมีไรฝุ่นอยู่มากถึง 2 ล้านตัว แถมยังสร้างมูลออกมาวันละ 20 เม็ดต่อตัว ซึ่งมูลและซากของไรฝุ่นพวกนี้แหละ ที่เป็นตัวการทำให้เราเกิดอาการแพ้

ไรฝุ่นในที่นอน - บริการกำจัดไรฝุ่น Hurryclean

แพ้ไรฝุ่น อาการเป็นยังไง?

อาการแพ้ไรฝุ่น เกิดจากร่างกายเราตอบสนองต่อมูลและซากของไรฝุ่น อาการจะเกิดได้ทั้งทางจมูก ผิวหนัง และตา ซึ่งมักจะหนักขึ้นตอนกลางคืนหรือเช้าๆหลังตื่นนอน เพราะเราสัมผัสกับไรฝุ่นในที่นอนมาทั้งคืนนั่นเอง

อาการทางจมูก (จามไม่หยุดตอนเช้า!)

จามรัวๆ หลายครั้งติดกัน โดยเฉพาะตอนเช้าหลังตื่นนอน
คัดจมูก น้ำมูกใสไหลไม่หยุด
คันจมูก คันในลำคอ
จมูกตัน หายใจไม่ค่อยสะดวก

อาการทางตา

คันตา ตาแดง ตาบวม
น้ำตาไหลเองโดยไม่มีสาเหตุ
เคืองตา แสบตาบ่อยๆ
มีขี้ตาเยอะผิดปกติ

อาการทางผิวหนัง

ผื่นแดงคันตามตัว โดยเฉพาะตรงที่สัมผัสเครื่องนอน
ผิวแห้ง ลอก ระคายเคือง
ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic Dermatitis) กำเริบบ่อย
เป็นลมพิษ ผื่นนูนแดงขึ้นมาเฉยเลย

อาการทางระบบทางเดินหายใจ

ไอเรื้อรัง โดยเฉพาะตอนกลางคืน
หายใจมีเสียงหวีดๆ
แน่นหน้าอก หอบเหนื่อยง่าย
กระตุ้นอาการหอบหืดให้กำเริบได้

ไรฝุ่นซ่อนอยู่ตรงไหนในบ้านเราบ้าง?

ไรฝุ่นอยู่ได้ทุกที่ที่มีเศษผิวหนังและความชื้นเลย แต่มีจุดที่พบเยอะเป็นพิเศษ ลองมาดูตารางด้านล่างกัน ว่าจุดไหนในบ้านเสี่ยงมากที่สุด

แหล่งที่พบ	ระดับความเสี่ยง	เหตุผล
ที่นอน หมอน ผ้าห่ม	สูงมาก ★★★★★	สัมผัสร่างกายโดยตรงตลอดคืน มีเหงื่อ ความชื้น และเซลล์ผิวหนังสะสมจำนวนมาก
โซฟาผ้า เบาะนั่ง	สูง ★★★★	ใช้งานทุกวัน สะสมเศษอาหาร เหงื่อ และเซลล์ผิวหนังจากทุกคนในบ้าน
พรม พรมปูพื้น	สูง ★★★★	เส้นใยพรมกักเก็บฝุ่น เซลล์ผิวหนัง และความชื้นได้เป็นอย่างดี ทำความสะอาดลึกได้ยาก
ผ้าม่าน	ปานกลาง ★★★	สะสมฝุ่นจากอากาศ มักไม่ค่อยได้ซัก ผ้าม่านหนาเก็บความชื้นได้มาก
ตุ๊กตาผ้า ของเล่นผ้า	ปานกลาง ★★★	เด็กมักกอดนอน ไม่ค่อยได้ซัก สะสมเซลล์ผิวหนังและน้ำลายเด็ก

ไรฝุ่นในโซฟาและเฟอร์นิเจอร์ - Hurryclean

7 วิธีกำจัดไรฝุ่นด้วยตัวเอง ทำได้เลยวันนี้!

แม้จะกำจัดไรฝุ่นให้หมด 100% ด้วยตัวเองไม่ได้ แต่วิธีเหล่านี้ช่วยลดจำนวนไรฝุ่นในบ้านได้เยอะมาก

1. ซักผ้าปูที่นอนและปลอกหมอนด้วยน้ำร้อน 60°C ขึ้นไป

น้ำร้อน 60 องศาขึ้นไปสามารถฆ่าไรฝุ่นได้ ควรซักผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน ผ้าห่ม อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง ถ้าซักด้วยน้ำอุณหภูมิปกติจะฆ่าไรฝุ่นไม่ได้ แค่ล้างมูลไรฝุ่นออกเท่านั้น ซักเสร็จแล้วเอาไปตากแดดจัดๆอีกทีจะดีมาก

2. ตากแดดเครื่องนอนและหมอนเป็นประจำ

แสงแดดจัดๆ จะช่วยลดความชื้นในเครื่องนอน ทำให้ไรฝุ่นอยู่ไม่ได้ เอาที่นอน หมอน ผ้าห่ม ออกตากแดดอย่างน้อยเดือนละ 2-3 ครั้ง ตากช่วงแดดจัดๆ ประมาณ 10.00-14.00 น. พอตากเสร็จก็เคาะหรือตบๆ เพื่อสลัดซากไรฝุ่นออกอีกครั้ง

3. ใช้เครื่องดูดฝุ่นที่มีแผ่นกรอง HEPA

ดูดไรฝุ่นด้วยเครื่องดูดฝุ่นที่มีแผ่นกรอง HEPA จะช่วยดักจับอนุภาคเล็กๆ รวมถึงมูลไรฝุ่นได้ดีมาก ควรดูดที่นอน หมอน โซฟา และพรม อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง ค่อยๆดูดช้าๆ ใช้เวลาอย่างน้อย 2 นาทีต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร จะได้ดูดไรฝุ่นและมูลออกได้มากที่สุด ข้อควรระวังคือ เครื่องดูดฝุ่นทั่วไปที่ไม่มีแผ่นกรอง HEPA อาจดูดไรฝุ่นได้ แต่จะปล่อยมูลไรฝุ่นกลับออกมาทางอากาศ

4. ลดความชื้นในห้องนอนให้ต่ำกว่า 50%

ไรฝุ่นชอบความชื้นมาก ถ้าเราลดความชื้นในห้องให้ต่ำกว่า 50% ไรฝุ่นจะโตและขยายพันธุ์ไม่ได้ ลองใช้เครื่องลดความชื้น (Dehumidifier) หรือเปิดแอร์ช่วยลดความชื้น แล้วอย่าตากผ้าในห้องนอน เพราะจะทำให้ความชื้นเพิ่มขึ้น วันไหนอากาศดีๆ ก็เปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเทด้วยจะดีมาก

5. ใช้ปลอกที่นอนและปลอกหมอนกันไรฝุ่น

ปลอกกันไรฝุ่น (Anti Dust Mite Cover) ทำจากผ้าเนื้อแน่นมาก รูพรุนเล็กกว่าไรฝุ่น จึงกันไม่ให้ไรฝุ่นเข้าออกได้เลย ช่วยป้องกันไม่ให้ไรฝุ่นเข้าไปอยู่ในที่นอนกับหมอน แถมยังกันมูลไรฝุ่นที่อยู่ข้างในไม่ให้ฟุ้งออกมาสัมผัสตัวเราอีกด้วย ถ้าใครเป็นภูมิแพ้ไรฝุ่น ลงทุนซื้อปลอกนี้จะคุ้มมากเลย

6. ลดจำนวนเฟอร์นิเจอร์ผ้าและพรมในห้องนอน

ยิ่งมีเฟอร์นิเจอร์ผ้าเยอะ ยิ่งมีที่อยู่ให้ไรฝุ่นเยอะ ถ้าเป็นไปได้ แนะนำเลี่ยงการปูพรมในห้องนอน เปลี่ยนเป็นพื้นไม้หรือกระเบื้องที่ทำความสะอาดง่ายกว่า ลดตุ๊กตาผ้าและหมอนอิงที่ไม่จำเป็นลง ถ้าต้องมีตุ๊กตาผ้า ก็ซักน้ำร้อนทุก 2 สัปดาห์ หรือเอาไปแช่แข็งในช่องฟรีซ 24 ชั่วโมงก็ช่วยฆ่าไรฝุ่นได้เหมือนกัน

7. ใช้สเปรย์กำจัดไรฝุ่นจากสารธรรมชาติ

สเปรย์กำจัดไรฝุ่นจากสารธรรมชาติ เช่น น้ำมันสะเดา น้ำมันยูคาลิปตัส หรือน้ำมันชาทีทรี ช่วยไล่ไรฝุ่นได้ดี ฉีดพ่นบนที่นอน หมอน โซฟา แล้วทิ้งไว้ให้แห้งก่อนใช้งาน ใช้ร่วมกับการดูดฝุ่นเป็นประจำจะดีมาก แต่ต้องบอกตามตรงว่า สเปรย์อย่างเดียวไม่พอ ต้องใช้ร่วมกับวิธีอื่นๆ ด้วยถึงจะได้ผลดี

แล้วเมื่อไหร่ที่ควรเรียกมืออาชีพมาช่วย?

ทำเองก็ช่วยได้ระดับหนึ่ง แต่บางสถานการณ์เรียกมืออาชีพมาช่วยจะดีกว่ามาก ลองเช็กดูว่าเข้าข่ายข้อไหนบ้าง

ทำเองแล้วแต่อาการยังไม่ดีขึ้น - ถ้าลองทำตามวิธีข้างบนมาสักพักแล้ว แต่ยังจาม คัน เป็นผื่นอยู่เหมือนเดิม แสดงว่าไรฝุ่นมันเยอะเกินกว่าจะจัดการเองได้แล้ว
คนในบ้านเป็นหอบหืดหรือภูมิแพ้รุนแรง - ไรฝุ่นเป็นตัวกระตุ้นหอบหืดอันดับต้นๆ ถ้าบ้านไหนมีคนเป็นหอบหืด ควรกำจัดไรฝุ่นให้ทั่วถึงจริงๆ
บ้านมีเด็กเล็กหรือทารก - น้องๆ เด็กเล็กภูมิคุ้มกันยังไม่แข็งแรง เสี่ยงที่จะเป็นภูมิแพ้ได้ง่าย เรียกมืออาชีพมากำจัดไรฝุ่นจะช่วยลดความเสี่ยงให้ลูกน้อยได้
ไม่ได้ทำความสะอาดลึกมานานแล้ว - ที่นอน โซฟา หรือพรม ที่ไม่เคยซักลึกมาเกิน 1 ปี จะมีไรฝุ่นสะสมเยอะมาก ดูดฝุ่นเองไม่สามารถเข้าถึงไรฝุ่นที่ฝังลึกในเนื้อผ้าได้
เลี้ยงน้องหมาน้องแมวอยู่ - ขนและผิวหนังของน้องๆ สัตว์เลี้ยงเป็นอาหารโปรดของไรฝุ่น บ้านที่มีสัตว์เลี้ยงมักมีไรฝุ่นมากกว่าบ้านทั่วไปหลายเท่า

หมดปัญหาไรฝุ่น ให้ Hurryclean ช่วยดูแล

Hurryclean ให้บริการกำจัดไรฝุ่นถึงบ้านทั่วกรุงเทพฯ และปริมณฑลเลยค่ะ ด้วยเครื่องดูดไรฝุ่นระดับมืออาชีพกำจัดไรฝุ่นได้มากกว่า 99% ทำได้ทั้งที่นอน หมอน โซฟา พรม ผ้าม่าน และเฟอร์นิเจอร์ผ้าทุกชนิด สอบถามราคาและนัดหมายได้ทาง LINE : @hurryclean

คำถามที่พบบ่อย

ไรฝุ่นคืออะไร อันตรายไหม?ไรฝุ่นคือสัตว์ขาปล้องขนาดเล็กมากที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า มีขนาดประมาณ 0.2-0.3 มิลลิเมตร อาศัยอยู่ในเครื่องนอน โซฟา พรม และเฟอร์นิเจอร์ผ้าต่างๆ ไรฝุ่นไม่ได้กัดคน แต่มูลและซากของไรฝุ่นเป็นสารก่อภูมิแพ้ที่ทำให้เกิดอาการแพ้ หอบหืด และผื่นคันได้

อาการแพ้ไรฝุ่นเป็นอย่างไร?อาการแพ้ไรฝุ่นที่พบบ่อย ได้แก่ จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล โดยเฉพาะตอนเช้าหลังตื่นนอน คันตา ตาแดง น้ำตาไหล ผื่นแดงคันตามผิวหนัง หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ไอเรื้อรัง และอาจกระตุ้นอาการหอบหืดในคนที่เป็นโรคนี้อยู่แล้ว

ไรฝุ่นกัดคนได้ไหม?ไม่ได้! ไรฝุ่นกินเซลล์ผิวหนังที่หลุดร่วงเป็นอาหาร อาการคันหรือผื่นแดงไม่ได้มาจากการกัด แต่เกิดจากเราแพ้มูลและซากของไรฝุ่นที่สัมผัสกับผิว ต่างจากตัวไร (Scabies) ที่ไชเข้าผิวหนังได้

ไรฝุ่นมองเห็นด้วยตาเปล่าได้ไหม?ไม่ได้ เพราะตัวเล็กมากแค่ 0.2-0.3 มิลลิเมตร ต้องใช้กล้องจุลทรรศน์กำลังขยายอย่างน้อย 10 เท่าถึงจะเห็น เพราะฉะนั้นแม้ที่นอนจะดูสะอาดเอี่ยม แต่อาจมีไรฝุ่นนับล้านตัวอยู่ก็ได้ วิธีเช็กที่ดีที่สุดคือสังเกตจากอาการแพ้ หรือใช้ชุดทดสอบไรฝุ่น (Dust Mite Test Kit)

ควรดูดไรฝุ่นบ่อยแค่ไหน?ควรดูดฝุ่นที่นอน หมอน โซฟา และพรม อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง โดยใช้เครื่องดูดฝุ่นที่มีแผ่นกรอง HEPA ส่วนการซักทำความสะอาดลึกด้วยมืออาชีพแนะนำทุก 3-6 เดือน โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้ป่วยภูมิแพ้หรือเด็กเล็ก

กำจัดไรฝุ่นเองได้ไหม หรือต้องเรียกมืออาชีพ?การดูแลเบื้องต้นเช่น ซักผ้าปูที่นอนด้วยน้ำร้อน ตากแดด และดูดฝุ่นสม่ำเสมอ สามารถช่วยลดจำนวนไรฝุ่นได้ แต่หากมีอาการแพ้รุนแรงหรือไม่ดีขึ้น ควรเรียกบริการกำจัดไรฝุ่นมืออาชีพที่มีเครื่องดูดไรฝุ่น ซึ่งสามารถกำจัดไรฝุ่นได้มากกว่า 99%